PHP 8.4 – property hooks, asymetryczna widoczność i nowe funkcje tablic

PHP 8.4 jest dostępny od listopada 2024. Przynosi property hooks – natywną implementację getterów i setterów bez boilerplate, asymetryczną widoczność właściwości (public private(set)), nowe funkcje tablic i deprecację funkcji które nie były dotykane od PHP 4. To ewolucja która pozwala pisać bardziej zwięzły kod bez rezygnacji z enkapsulacji.

Property hooks – natywne gettery i settery

<?php

declare(strict_types=1);

// PHP 8.3: klasa z boilerplate getterów/setterów
class OrderItem83
{
    private float $price;
    private int   $qty;

    public function getPrice(): float { return $this->price; }
    public function setPrice(float $price): void
    {
        if ($price < 0) throw new \InvalidArgumentException('Price cannot be negative');
        $this->price = $price;
    }

    public function getQty(): int { return $this->qty; }
    public function setQty(int $qty): void
    {
        if ($qty < 1) throw new \InvalidArgumentException('Qty must be positive');
        $this->qty = $qty;
    }

    public function getTotal(): float { return $this->price * $this->qty; }
}

// PHP 8.4: property hooks - logika bezpośrednio przy właściwości
class OrderItem84
{
    public float $price {
        set(float $value) {
            if ($value < 0) throw new \InvalidArgumentException('Price cannot be negative');
            $this->price = $value;
        }
        get => $this->price;
    }

    public int $qty {
        set(int $value) {
            if ($value < 1) throw new \InvalidArgumentException('Qty must be positive');
            $this->qty = $value;
        }
    }

    // Hook tylko get - wirtualna właściwość obliczana
    public float $total {
        get => $this->price * $this->qty;
    }
}

$item = new OrderItem84();
$item->price = 99.99;  // wywołuje set hook
$item->qty   = 3;
echo $item->total;     // wywołuje get hook: 299.97
// $item->total = 100; // Fatal error: właściwość z samym get jest readonly

Asymetryczna widoczność właściwości

<?php

declare(strict_types=1);

// PHP 8.4: public właściwość którą tylko klasa może modyfikować
class Product
{
    public private(set) string $sku;
    public private(set) float  $price;
    public protected(set) int  $stock;  // tylko klasa i dzieci mogą ustawiać

    public function __construct(string $sku, float $price, int $stock)
    {
        $this->sku   = $sku;
        $this->price = $price;
        $this->stock = $stock;
    }

    public function applyDiscount(float $percent): void
    {
        $this->price = $this->price * (1 - $percent / 100); // OK - wewnątrz klasy
    }

    public function reserveStock(int $qty): void
    {
        if ($qty > $this->stock) throw new \RuntimeException('Not enough stock');
        $this->stock -= $qty;
    }
}

$product = new Product('SKU-001', 100.0, 50);

echo $product->sku;    // OK - public read
echo $product->price;  // OK - public read
echo $product->stock;  // OK - public read

$product->price = 50;  // Fatal error: Cannot modify private(set) property
// $product->sku = 'X'; // Fatal error

$product->applyDiscount(10); // OK - wewnątrz klasy
echo $product->price;  // 90.0

Nowe funkcje tablic – array_find() i spółka

<?php

declare(strict_types=1);

$orders = [
    ['id' => 1, 'status' => 'complete',   'total' => 150.0],
    ['id' => 2, 'status' => 'pending',    'total' => 89.99],
    ['id' => 3, 'status' => 'processing', 'total' => 230.0],
    ['id' => 4, 'status' => 'pending',    'total' => 45.0],
];

// PHP 8.4: array_find() - pierwszy element spełniający warunek
$firstPending = array_find($orders, fn($o) => $o['status'] === 'pending');
// ['id' => 2, 'status' => 'pending', 'total' => 89.99]

// PHP 8.4: array_find_key() - klucz pierwszego pasującego elementu
$key = array_find_key($orders, fn($o) => $o['total'] > 200);
// 2 (indeks zamówienia z total 230)

// PHP 8.4: array_any() - czy jakikolwiek element spełnia warunek
$hasPending = array_any($orders, fn($o) => $o['status'] === 'pending');
// true

// PHP 8.4: array_all() - czy wszystkie elementy spełniają warunek
$allComplete = array_all($orders, fn($o) => $o['status'] === 'complete');
// false

// Przed PHP 8.4 wymagało array_filter + count lub foreach z break

Deprecacje i zmiany breaking

<?php

// PHP 8.4 deprecuje implicit nullable - musisz być jawny
// PHP 8.3 (działało bez ostrzeżenia):
function oldStyle(string $name = null): void {}

// PHP 8.4 (deprecated - rzuca E_DEPRECATED):
// function oldStyle(string $name = null): void {}

// PHP 8.4 (poprawnie):
function newStyle(?string $name = null): void {}
// lub:
function newStyle2(string|null $name = null): void {}

// Dotyczy wszystkich type hints - warto przejść kod przez:
// vendor/bin/phpstan analyse --level=6 app/code/
// lub rector:
// vendor/bin/rector process app/code/ --config rector.php

Podsumowanie

PHP 8.4 property hooks eliminują potrzebę pisania getterów i setterów przy zachowaniu pełnej enkapsulacji. Asymetryczna widoczność (public private(set)) pozwala mieć właściwości które są publiczne do odczytu ale prywatne do zapisu – bez dodatkowego kodu. Nowe funkcje tablic wypełniają lukę którą dotychczas zamykał się przez array_filter i foreach. Przed aktualizacją sprawdź implicit nullable – to najczęstszy problem przy migracji.