PHP 8.4 RC – property hooks w praktyce, niespodzianki, asymmetric visibility

PHP 8.4 wychodzi w listopadzie 2024, ale RC1 jest dostępne już teraz. Przez kilka tygodni testowałem property hooks i asymmetric visibility na realnych projektach – data transfer objects, value objects, moduły Magento. Czas na uczciwy raport: co weszło do kodu od razu, co wymaga ostrożności i gdzie są niespodzianki.

Property Hooks – pierwsze wrażenia po RC1

<?php

declare(strict_types=1);

// Przed PHP 8.4 – ~40 linii boilerplate
class Email
{
    private string $value;

    public function __construct(string $email)
    {
        if (!filter_var($email, FILTER_VALIDATE_EMAIL)) {
            throw new \InvalidArgumentException("Invalid email: {$email}");
        }
        $this->value = mb_strtolower(trim($email));
    }

    public function getValue(): string { return $this->value; }
    public function getDomain(): string { return explode('@', $this->value)[1]; }
}

// PHP 8.4 – ta sama funkcjonalność, ~15 linii
class Email
{
    public string $value {
        set(string $email) {
            if (!filter_var($email, FILTER_VALIDATE_EMAIL)) {
                throw new \InvalidArgumentException("Invalid email: {$email}");
            }
            $this->value = mb_strtolower(trim($email));
        }
    }

    // Computed property - tylko get, bez set
    public string $domain {
        get => explode('@', $this->value)[1];
    }

    public function __construct(string $email)
    {
        $this->value = $email; // wywołuje hook set
    }
}

$email = new Email('  JAN@EXAMPLE.COM  ');
echo $email->value;  // jan@example.com
echo $email->domain; // example.com

$email->domain = 'test'; // Error: Cannot set hook-only property

Niespodzianki w RC1

<?php

declare(strict_types=1);

// 1. Operator ++ i -- działają przez get+set - bez niespodzianek
class Counter
{
    public int $count = 0 {
        set(int $v) {
            if ($v < 0) throw new \RangeException('Cannot be negative');
            $this->count = $v;
        }
    }
}

$c = new Counter();
$c->count++;     // wywołuje get (0) + set (1) - działa
$c->count += 5;  // get (1) + set (6) - działa
$c->count = -1;  // RangeException - działa

// 2. readonly class + property hooks = błąd kompilacji
// readonly class nie może mieć set hook - sprzeczność
// readonly class Foo { public string $bar { set => ... } } // Fatal Error

// 3. serialize() i var_export() - zachowują się jak bez hooków
// Blackfire i Xdebug wyświetlają wartości właściwości poprawnie

// 4. Refleksja - ReflectionProperty::hasHook() nowe API
$rf = new \ReflectionProperty(Email::class, 'value');
var_dump($rf->hasHook(\PropertyHookType::Set)); // true
var_dump($rf->hasHook(\PropertyHookType::Get)); // false

// 5. Interface hooks - interfejsy mogą deklarować wymagane hooki
interface HasPrice
{
    public float $price { get; set; }
}

// Implementacja MUSI zapewnić get i set dla $price
class Product implements HasPrice
{
    public float $price {
        get => $this->price;
        set(float $v) {
            $this->price = max(0.0, round($v, 2));
        }
    }
}

Asymmetric Visibility w praktyce

<?php

declare(strict_types=1);

// Wzorzec który najczęściej stosowałem: domain aggregate z publicznym odczytem
class ShoppingCart
{
    public private(set) float $subtotal = 0.0;
    public private(set) int $itemCount = 0;
    public private(set) array $items = [];
    public private(set) bool $locked = false;

    public function __construct(
        public readonly string $cartId
    ) {}

    public function addItem(string $sku, float $price, int $qty): void
    {
        if ($this->locked) {
            throw new \LogicException('Cart is locked for checkout');
        }

        $this->items[]      = compact('sku', 'price', 'qty');
        $this->subtotal    += $price * $qty;
        $this->itemCount   += $qty;
    }

    public function lock(): void
    {
        $this->locked = true; // ok - wewnątrz klasy
    }
}

$cart = new ShoppingCart('cart-abc123');
$cart->addItem('SKU-001', 29.99, 2);
$cart->addItem('SKU-002', 9.99, 1);

echo $cart->subtotal;   // 69.97 - public odczyt ok
echo $cart->itemCount;  // 3 - public odczyt ok

$cart->subtotal = 0;    // Error: Cannot modify private(set) from outside
$cart->locked   = true; // Error: Cannot modify private(set) from outside

Praktyczne porównanie: property hooks vs asymmetric visibility

Chaining new – drobna ale wygodna zmiana

<?php

// Przed PHP 8.4 - nawiasy wymagane przy chainingu po new
$result = (new QueryBuilder())
    ->from('orders')
    ->where('status', '=', 'pending')
    ->build();

// PHP 8.4 - nawiasy przy new opcjonalne
$result = new QueryBuilder()
    ->from('orders')
    ->where('status', '=', 'pending')
    ->build();

// Szczególnie czytelne przy prostych obiektach
$email   = new Email('jan@example.com')->normalized();
$request = new HttpRequest('GET', '/api/products')->withHeader('Accept', 'application/json');

Kiedy migrować?

# Sprawdź kompatybilność projektu z PHP 8.4 już teraz na RC
docker run --rm -v $(pwd):/app php:8.4-rc-cli \
    php -l /app/src/Model/Order.php

# PHPStan z PHP 8.4
vendor/bin/phpstan analyse \
    --level=8 \
    --php-version=8.4 \
    src/

# Deprecacje usunięte w PHP 8.4 na które warto uważać:
# - implicitly nullable parameters (function f(string $x = null) -> wymaga ?string)
# - GMP i BCMath zmiany API

Podsumowanie

PHP 8.4 RC1 potwierdza że property hooks i asymmetric visibility są dopracowane. Property hooks natychmiast wchodzą do nowych Value Objects – eliminują boilerplate getterów/setterów przy zachowaniu enkapsulacji. Asymmetric visibility rozwiązuje realne ograniczenie readonly w klasach domenowych. Warto przetestować migrację na RC żeby wykryć problemy zanim przyjdzie final release w listopadzie.